Wikia Thúy Nga - Paris By Night
Advertisement
Wikia Thúy Nga - Paris By Night

"Chuyện gì rồi cũng qua... Thời gian qua thật nhanh, rồi tóc bạc, da nhăn, rồi xuống lòng đất. Nên cố gắng để Tâm Đức lại, để kỷ niệm tốt đẹp còn lưu lại vài năm sau.

Rồi Thanh Nga, Hùng Cường,... cũng đi vào quá khứ. Nói qua rồi nói lại... rồi cũng đi vào im lặng, chỉ nghe gõ mõ tụng kinh rồi trở nên tro bụi.

Nên từ bi hỷ xả còn gặp nhau tại thế giới bên kia...” - Tô Văn Lai viết về đời người.

Tô Văn Lai là một trong hai nhà sáng lập của trung tâm Thúy Nga, cùng với một người phụ nữ tên Thúy (gọi là bà Thúy hoặc Thúy Nga).

Tiểu sử

Thời niên thiếu

Tô Văn Lai sinh ngày 11 tháng 5 năm 1937 (có nguồn ghi ông sinh ngày 12 tháng 5) tại Sàigòn - Gia Định.[2] Từ nhỏ, ông đã được học và tìm hiểu về những giá trị và các thành tựu văn hóa nổi tiếng của nước Pháp.

Năm 17 - 18 tuổi, ông có được bằng Thành Chung (Diplôme) nhờ trình độ tiếng Pháp và tiếng Việt xuất sắc, vốn là thành tựu học thuật rất hiếm trong xã hội miền Nam lúc bấy giờ, và vào thời điểm đó, những người có bằng này sẽ được trực tiếp trở thành Đại tá. Ông kể rằng, nếu như ông theo nghiệp binh, ông có thể trở thành một sĩ quan cấp tướng và có thể đã chết vì bị đày đi cải tạo.

Sự nghiệp trước năm 1975

Gia đình ông từng mong ông trở thành bác sĩ, nhưng mong ước đó đã không thành vì hoàn cảnh gia đình thiếu thốn không đủ để lo cho ông theo học ngành này. Sau khi có bằng Thành Chung, ông đã theo học Sư phạm tại Đại học Sư phạm Đà Lạt theo ý nguyện của mẹ (vì ngành Sư phạm đào tạo trong vòng 3 năm trong khi ngành Y phải mất tới 7 năm). Ra trường với bằng đại học cấp cao, ông được bổ nhiệm dạy học tại trường nữ sinh Lê Ngọc Hân tại Mỹ Tho. Ngoài việc giảng dạy và luyện thi Tú Tài cho các học sinh Đệ nhị cấp (tương đương với lớp 11 hoặc năm thứ sáu của bậc Trung học ở Việt Nam vào thời điểm hiện tại), ông còn phụ trách tuyển chọn nhạc cho chương trình Văn nghệ Phát thanh Học đường hàng tuần, và thời gian trôi qua, ông đã bắt đầu có đam mê trong lĩnh vực nghệ thuật.

Vào một thời điểm nào đó, Tô Văn Lai đã gặp bà Thúy và kết hôn với bà. Năm 1964, hai người có một người con gái là Tô Ngọc Thủy. Sau đó, vợ chồng ông đã có thêm một người con trai nữa, đặt tên là Tô Ngọc Kim. Năm 1966, Tô Văn Lai có cơ hội sang Cambod một lần, khi ấy ông 29 tuổi.

Đầu thập niên 1970, ông mua một cửa hàng băng đĩa tại thương xá Tam Đa (Crystal Palace) và bà Thúy là người trực tiếp điều hành nó. Năm 1971, cửa hàng này đã sản xuất ra album đầu tiên là Thanh Tuyền 1 - Tiếng Hát Thanh Tuyền thu dưới dạng băng cối. Sau này, album đã nổi tiếng và bán chạy đến mức nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông bấy giờ là giám đốc hãng băng đĩa Continental từ mặt Thanh Tuyền suốt hai năm, và một năm sau đó, trung tâm Thúy Nga được thành lập. Sau đó, trung tâm Thúy Nga còn sản xuất thêm một số cuốn băng khác của Khánh Ly, và đặc biệt là băng nhạc Thái Thanh Selection với những ca khúc gắn liền với tên tuổi của danh ca này. Dù độ nổi tiếng không lớn nhưng trung tâm đã có nhiều băng nhạc khá thành công về doanh thu.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, hãng băng đĩa Thúy Nga đóng cửa và ông không còn được dạy học tại trường công lập như trước. Gia đình ông ở lại Sài Gòn cho đến cuối năm 1976 mới vượt biên sang Pháp - ông đã gặp lãnh sự Pháp Michel Mocombes và cho biết ông là giáo sư Pháp và có quốc tịch Pháp, và gia đình ông đã được bảo lãnh sang Pháp bằng cách này. Gia đình ông từ đó bắt đầu xây dựng cuộc sống tại Paris với toàn bộ những tài liệu liên quan đến văn hóa, nghệ thuật từ thời Việt Nam Cộng hòa mang theo.

"Đặt chân lên đất Pháp trong mùa Giáng sinh 1976 thật là một HẠNH PHÚC RỰC SÁNG khi đã thực hiện được giấc mơ mà mình đã ôm ấp từ khi tuổi lên 5, cắp sách đến trường làng Việt Nam để học ngôn ngữ Pháp, lịch sử Pháp, KỊCH ẢNH văn hóa Pháp như Le Cid (P. Corneille), Andromaque (J. Racine), Harpagon (Molière), Fables (La Fontaine)…nghệ thuật ca diễn tượng trưng cho nền văn minh Pháp đã trải qua nhiều thế kỷ mà hôm nay những gì học được trong sách vở mới hiện ra trước mắt, bao nhiêu tượng đài lịch sử mà văn hóa trường lớp đã dạy mình lúc còn ở Việt Nam như Palais Royal, Ngục Bastille, Place de la Concorde, Champs Élysées, Sacré Coeur Basilica trên đồi Montmartre và khu Moulin Rouge... Trong lịch sử văn hóa Pháp cũng không thể quên 2 triết gia danh tiếng là Descartes (Je pense donc je súis) và Pascal (Le coeur a ses raisons que la raison ne connait point)." - Tô Văn Lai viết về nước Pháp.

Tái thành lập trung tâm Thúy Nga tại hải ngoại

Tại xứ người, cả ông lẫn bà Thúy vẫn còn muốn ấp ủ mong muốn xây dựng lại trung tâm Thúy Nga với quy mô lớn hơn tại hải ngoại, và ông đã làm nhiều nghề khác nhau để kiếm tiền mua lại một cửa hàng của "kinh đô ánh sáng" Paris và trang trải cuộc sống, trong đó có việc bơm xăng, vốn là một trong những nghề nghiệp đầu tiên của Tô Ngọc Thủy, trong khi bà Thúy dùng số tiền kiếm được để mua lại một cửa hàng nhỏ chuyên in sang các băng cối cũ thành băng cassette, và cửa hàng đó chính là cửa hàng băng đĩa đầu tiên do người Việt quản lý nằm tại Boulevard Saint Germain des Prés tại quận 5 thành phố Paris, con đường văn hóa danh tiếng của Pháp lúc xưa thường có mặt các triết gia Jean Paul Sartre, Simone de Beauvoir tại các quán café và cũng trên đại lộ này xưa kia đã có danh họa Picasso bày bán những tranh họa của mình trên hè phố - ông cho rằng việc thành lập cửa hiệu này là một "phép lạ của Thiên chúa". Suốt nhiều năm làm việc, tích góp không ngừng nghỉ, cộng thêm việc cộng tác với đài truyền hình Euromedia Production năm 1980, tới năm 1983, chương trình Paris By Night đầu tiên đã được thực hiện và đạo diễn bởi John Pierre Barry.[3] Ba năm sau nữa, gia đình ông mới có đủ vốn để thực hiện tiếp chương trình Paris By Night thứ hai. Năm 1984, Marie Tô đã đậu Tú Tài II.

Tô Văn Lai cùng ông John Pierre Barry (phải) và phu nhân Chantal Barry (giữa) trong chương trình kỷ niệm 10 năm seri Paris By Night

Lúc đó các chương trình Paris By Night được sản xuất và phát hành tại Paris, nội dung có hơi hướng đến những tuồng cải lương, sau đó mới dần phát triển thành những chương trình ca nhạc kịch múa tổng hợp như được biết sau này. Năm 1989, con trai ông là Tô Ngọc Kim đã đậu Tú tài II, Marie Tô cùng Paul Huỳnh sau đó cũng đã rời Pháp và sang Hoa Kỳ tiếp tục mở một chi nhánh khác của trung tâm Thúy Nga mà sau này nó đã trở thành trụ sở chính, vài năm sau đó Tô Văn Lai mới nhập tịch Hoa Kỳ cùng các con cháu.

Năm 1991, nhạc sĩ Vũ Thành An và gia đình đến Hoa Kỳ, và đích thân Tô Văn Lai đã giúp đỡ nhạc sĩ trong việc hòa nhập với người Mỹ cũng như văn hóa người bản địa, và từ đó trung tâm Thúy Nga cũng có mối thâm tình với tác giả các ca khúc "không tên".

Tiếp tục phát triển trung tâm Thúy Nga

Đầu thập niên 1990, Tô Văn Lai gửi một số cuốn băng VHS các chương trình Paris By Night đến cho nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn hiện đang định cư tại Toronto, Canada cùng một lá thư với ngỏ ý muốn Nguyễn Ngọc Ngạn cộng tác với trung tâm Thúy Nga trong việc làm MC trong các chương trình Paris By Night. Vì vấp phải lý do gia đình lúc đầu không đồng ý cho ông tham gia làm MC nên một thời gian khá lâu sau Nguyễn Ngọc Ngạn mới chấp thuận lời mời của ông Lai và sau này ông Lai đã gọi điện cho Nguyễn Ngọc Ngạn để mời ông sang Paris lần đầu. Kể từ năm 1992, Nguyễn Ngọc Ngạn trở thành MC độc quyền cho các chương trình Paris By Night. Mặc dù sau này Nguyễn Ngọc Ngạn đã từng không dưới một lần gây ra scandal khiến trung tâm phải hứng chịu chỉ trích nặng nề từ các cộng đồng người Việt cả trong nước lẫn hải ngoại, hầu như ông không có phản ứng gì nặng nề với nhà văn, bù lại ông còn tiếp tục tạo cho Nguyễn Ngọc Ngạn thêm nhiều cơ hội để tiếp tục thể hiện tài năng của mình thông qua các chương trình Paris By Night.

Chính bản thân ông cũng là người đã gửi lời mời đến các nhạc sĩ nhất định hoặc chủ động tìm đến họ, dù họ đang sống tại hải ngoại hay đang ở Việt Nam, để mời họ cộng tác thực hiện những chương trình Paris By Night với chủ đề vinh danh dòng nhạc của những nhạc sĩ đó, và nhạc sĩ Lam Phương đã trở thành một trong những bằng hữu thân thiết của gia đình ông khi ông có nhiều lần tổ chức chương trình ca nhạc vinh danh dòng nhạc của ông.

Sản phẩm thành công nhất của Thúy Nga là loạt chương trình Paris by Night sau đó được phát hành hàng năm kể từ năm 1987, là chương trình theo thể loại “đại nhạc hội” bao gồm hầu hết các thể loại tân nhạc, cổ nhạc, nhạc trữ tình trước năm 1975, vũ đạo, sau bổ túc thêm hài kịch, phóng sự, nhạc theo chủ đề,... Thời đỉnh cao của trung tâm đã kéo dài từ thập niên 1990 cho đến tận đầu thập niên 2010, và trong thời gian này, ông Tô Văn Lai cũng đã âm thầm giao trách nhiệm giám đốc/CEO cho vợ chồng cô Tô Ngọc Thủy sau khi chứng kiến được những thành tựu mà vợ chồng con gái đã đạt được sau những lần trở thành giám đốc sản xuất của hơn 30 chương trình Paris By Night, và đồng thời trở thành người lên kế hoạch và cố vấn nội dung cho các chương trình sau này.

Năm 2002, nữ ca sĩ Ngọc Hạ, khi ấy mới 21 - 22 tuổi, xuất hiện lần đầu trong chương trình Paris By Night 63 - Dòng Thời Gian. Vào thời điểm cô mới trở thành ca sĩ của trung tâm Thúy Nga, Nguyễn Ngọc Ngạn là người đã dẫn dắt cô đến với con đường ca sĩ trong khi Tô Văn Lai tìm cách đưa cô đi chữa bệnh mất ngủ kinh niên và vợ chồng Tô Ngọc Thủy tạo điều kiện cho Ngọc Hạ tiếp tục được thể hiện tài năng của mình trên sân khấu Paris By Night - nhờ vậy nên sau này Ngọc Hạ mang ơn trung tâm rất nhiều.

Tô Văn Lai và nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào năm 2006

Tháng 2 năm 2006, sau thành công của chương trình Paris By Night 80 - Tết Khắp Mọi Nhà, ông Tô Văn Lai trở về Việt Nam và tìm gặp nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, bây giờ đã về hưu và mở một tiệm tạp hóa. Hai người đã thảo luận và lên kế hoạch cho một chương trình Paris By Night với chủ đề vinh danh nhạc sĩ kiêm cựu Đại tá Quân lực Việt Nam Cộng hòa này. Tuy nhiên, việc nhạc sĩ không thể ra nước ngoài đã khiến ông phải gác lại việc thực hiện chương trình này theo kịch bản đã đề sẵn, và một kịch bản khác đã được lập ra để thay thế, và kịch bản đó đã được sử dụng để thực hiện Paris By Night 81 - Âm Nhạc Không Biên Giới 2.

Năm 2007, ông Lai từng bị bắt khi về Việt Nam quay phim cho chương trình của Thúy Nga mà không đăng kí xin phép chính quyền Việt Nam. Qua kiểm tra của công an Việt Nam thì ông Lai mang cùng hơn 30 băng, đĩa có các cảnh quay tại Việt Nam để chuẩn bị cho chương trình Paris By Night 90 - Chân Dung Người Phụ Nữ Việt Nam. Theo kịch bản, đây sẽ là một DVD mang nội dung về phụ nữ Việt trong xã hội Việt Nam thời mở cửa, có đề cập đến về vấn đề phụ nữ lấy chồng Đài Loan, Trung Quốc... Sau sự cố này, ông Tô Văn Lai được về nước, và kịch bản chương trình đã thay đổi và chủ yếu tập trung vào những người phụ nữ Việt tại hải ngoại nhiều hơn. Năm 2008, trung tâm Thúy Nga lại bị chỉ trích bởi chính quyền cộng sản Việt Nam thông qua nhạc kịch Huế Mậu Thân mô tả sự kiện Mậu Thân năm 1968.

Năm 2012, trung tâm Thúy Nga thực hiện chương trình Paris By Night kỷ niệm 20 năm nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn cộng tác với trung tâm Thúy Nga, và ông là người đã ca ngợi những cống hiến của Nguyễn Ngọc Ngạn và trao tặng kỷ niệm chương/quà lưu niệm cho nhà văn. Đầu thập niên 2010, giáo sư cùng với các cộng sự thành lập đài truyền hình VietFaceTV.

Ngày 26 tháng 2 năm 2018, nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông qua đời. Biết tin, gia đình ông đã tìm lại kịch bản mà chính ông Lai đã lên kế hoạch từ mười hai năm về trước cùng với cố nhạc sĩ, hoãn lại kế hoạch thực hiện seri Hành Trình 35 Năm để thực hiện chương trình Paris By Night 125 - Chiều Mưa Biên Giới để tưởng nhớ đến ông.

Thập niên 2020

Năm 2020, khi đại dịch COVID-19 bùng nổ trên thế giới và trung tâm Thúy Nga thực hiện MV Áo Trắng Áo Xanh, Tô Văn Lai có thể được nhìn thấy đang đứng cạnh gia đình mình trong MV, chứng tỏ rằng gia đình ông vẫn khỏe mạnh và chưa bị nhiễm virus. Tháng 12 cùng năm, ông Lai một lần nữa xuất hiện dưới ống kính camera của trung tâm Thúy Nga khi ông dự lễ tang nghệ sĩ Chí Tài cùng con gái ông và nhiều nghệ sĩ trong cộng đồng người Việt hải ngoại. Đầu năm 2021, ông tham gia lễ an táng cố nhạc sĩ Lam Phương vốn là một trong những người bạn cố tri của mình và cả gia đình. Tô Văn Lai cũng chính là một trong những người ở bên linh cữu cố nhạc sĩ cho đến khi thi hài nhạc sĩ được đưa vào hỏa táng.

Ngày 12 tháng 10 năm 2021, Tô Văn Lai xuất hiện trong lễ tang của nghệ sĩ Phi Nhung. Ông gặp một ít khó khăn trong vấn đề đi lại và cần người giúp đỡ. Ngày 7 tháng 11, ông có dịp được hội ngộ cùng nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương, Trường Sa và Tuấn Khanh trong đêm nhạc Thương Hoài Ngàn Năm & Xin Còn Gọi Tên Nhau. Được biết, Tô Văn Lai mặc dù tưởng chừng như đã nghỉ hưu nhưng ông vẫn tự mình biên soạn nội dung, kịch bản cho nhiều liveshow gần đây của trung tâm Thúy Nga tại Quận Cam.

Giữa tháng 4 năm 2022, trong một lần đi ăn tại nhà hàng Á Đông, Tô Văn Lai bất ngờ bất tỉnh sau một cơn đau tim và được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Trung tâm Thúy Nga sau đó thông báo về việc ông đang gặp vấn đề lớn về sức khỏe (sau này được tiết lộ là ông đang mắc bệnh tim) khi phải nhập viện và dưỡng bệnh trong ICU (đơn vị điều trị tích cực) tại Trung tâm Y tế Orange Coast.

"Trên giường bệnh trong ICU ông Ngoại không nói được... nhưng đã viết nguệch ngoạc những dòng chữ này vì ông Ngoại biết trước từ lâu ngành nghề làm nghệ thuật của gia đình không thể tiếp tục lâu dài... nên ông dặn dò cháu ngoại cưng của ông Nathalie phải mở tiệm bán bánh để hầu lo cho Daddy & Mommy (Thủy) sau này..." - Tô Ngọc Thủy viết về tình hình của cha mình vào ngày 27 tháng 4 (26 tháng 4 theo giờ địa phương).

Ngày 28 tháng 4 năm 2022, ca sĩ, MC Anh Dũng khi đang tham gia livestream giới thiệu liveshow Con Thương Nhớ Mẹ thì phát hiện ra tài khoản Facebook của Tô Văn Lai đang theo dõi livestream, chứng tỏ vào thời điểm này ông đã tỉnh lại và đang theo dõi chương trình. Được biết, liveshow Con Thương Nhớ Mẹ tổ chức vào ngày 8 tháng 5 năm 2022 là liveshow cuối cùng mà Tô Văn Lai tham gia thực hiện thông qua việc trực tiếp biên soạn danh sách tiết mục và tuyển chọn nghệ sĩ thực hiện. Đúng ngày sinh nhật lần thứ 85 của giáo sư theo giờ địa phương, Tô Ngọc Thủy đã thông báo trên Facebook rằng tình trạng của ông đã cải thiện và được chuyển từ ICU sang phòng thường để tiếp tục điều trị, tuy nhiên, chiều tối ngày 2 tháng 6, tình hình của ông diễn biến xấu trở lại, phải can thiệp bằng máy trợ thở. Hơn hai tuần lễ trôi qua và ông vẵn còn nằm trong tình trạng nguy kịch, và theo như Tô Ngọc Kim cho hay, trong khoảng thời gian cuối cùng của cuộc đời ông, hệ tuần hoàn (tim) của ông chỉ hoạt động được 10%.

Qua đời

Ngày 19 tháng 7 năm 2022, sau 45 ngày kể từ lần nhập viện cuối cùng để điều trị bệnh tim và nhiễm trùng máu và 2 ngày trở về nhà riêng, Tô Ngọc Thủy đã thông báo rằng giáo sư đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 11 giờ 5 phút sáng, hai tháng sau khi bước sang tuổi 85.[4]

Post-mortem

Theo như báo RFA đưa tin, các tờ báo nhà nước Việt Nam sau khi đồng loạt đưa tin về sự qua đời của Tô Văn Lai được một thời gian ngắn, đều đồng loạt gỡ các bản tin đó khỏi các mặt báo.[5] Ngày 22 tháng 7, trung tâm Thúy Nga thông báo về việc tang lễ của ông được cử hành tại Peek Funeral Home vào ngày 2 và 3 tháng 8 - sau khi suất diễn thứ hai của chương trình Paris By Night 133 kết thúc.

Sau khi Tô Văn Lai qua đời, nam ca sĩ Đình Bảo đã thể hiện ca khúc Khi Thái Sơn Ngả Bóng Cuối Trời của soeur Trầm Hương để tưởng nhớ đến ông. Ngoài ra, bài hát Đường Trần của nhạc sĩ Lam Phương được thực hiện bởi 24 giọng hát đã và đang cộng tác với trung tâm Thúy Nga được công chiếu trong livestream thánh lễ an táng của giáo sư vào ngày 3 tháng 8. Sau tang lễ của ông năm ngày theo giờ Việt Nam, ảnh background của kênh Youtube cũng như trang Facebook chính thức của trung tâm đổi thành ảnh thông báo về việc sắp tới sẽ đăng tải/công chiếu liveshow Con Thương Nhớ Mẹ vốn là liveshow cuối cùng mà Tô Văn Lai đã tham gia thực hiện với vai trò biên tập nội dung chương trình và tuyển chọn ca sĩ tham gia - liveshow này được công chiếu trên Youtube vào ngày 13 tháng 8 theo giờ Việt Nam.

Di sản để lại

Di sản lớn nhất của giáo sư Tô Văn Lai và phu nhân của ông chính là trung tâm Thúy Nga cùng với các sản phẩm của nó xuyên suốt 50 năm hình thành và phát triển, bao gồm:

  • Các video cải lương vốn là tiền thân của Paris By Night.
  • Series các chương trình Paris By Night duy trì từ năm 1983, Tô Văn Lai là nhà sản xuất và sau này trở thành người biên tập nội dung cho chúng.
  • Các DVD Karaoke từ các chương trình PBN hoặc tuyển tập các phần trình diễn hay nhất của các ca sĩ trong các chương trình đó.
  • Tạp chí Thúy Nga Magazine duy trì từ thập niên 1990.
  • Radio Thúy Nga có từ thập niên 1990 đến thập niên 2000.
  • Đài truyền hình VietFaceTV hình thành từ đầu thập niên 2010.
  • Project Tô Văn Lai, vốn là tên của quỹ từ thiện được lập ra và nhắc đến từ năm 2022 sau khi giáo sư đã qua đời để tưởng nhớ đến công lao của ông đối với văn hóa người Việt hải ngoại.

Ngoài ra, rất nhiều trong số các liveshow do trung tâm Thúy Nga thực hiện cũng do giáo sư là người biên tập. Tất cả các sản phẩm trên ít nhiều đã ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng, nhận thức của người Việt, đặc biệt là việc giữ gìn, phát triển và truyền bá văn hóa, truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam, đặc biệt là những di sản đến từ nhà nước Việt Nam Cộng hòa như những tác phẩm nhạc vàng. Trong các cộng đồng người Việt hải ngoại trên thế giới, ông là một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất mà đã từng bước ra từ nghề nhà giáo, bên cạnh nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn.

Khả năng đặc biệt

Ngoại ngữ & trình độ học vấn

Tô Văn Lai thông thạo tiếng Pháp trước khi ông học tiếng Anh, và trình độ tiếng Pháp xuất sắc của ông đã giúp ông có được bằng Thành Chung, vốn là thành tích học thuật hiếm có trong xã hội miền Nam Việt Nam vào thập niên 50, 60 của thế kỉ XX. Sau này, Tô Văn Lai trở thành một giáo sư chuyên lĩnh vực Triết học và Toán học, mặc dù lĩnh vực làm việc chủ yếu của ông sau này là nghệ thuật.

Việc gia đình ông hiện tại đang sinh sống tại Mỹ chứng tỏ rằng Tô Văn Lai cũng thông thạo tiếng Anh.

Khiếu nghệ thuật

Tô Văn Lai và Nguyễn Ngọc Thúy cùng có những năng khiếu và sự thẩm định, cảm thụ nhất định về nghệ thuật, ảnh hưởng rất lớn từ văn hóa nghệ thuật trước năm 1975, và đó là một trong những yếu tố tiên quyết quyết định sự thành công của các chương trình Paris By Night thuở ban đầu. Chính bản thân cô Tô Ngọc Thủy cũng có phần nào thừa hưởng được khả năng này từ bố mẹ mình.

Các mối quan hệ

Gia đình

Tô Văn Lai rất trân trọng gia đình của ông cũng như công trình lớn nhất mà gia đình ông từng tạo dựng trên xứ người là trung tâm Thúy Nga cùng seri các chương trình nhạc hội lừng danh mang tên Paris By Night. Ông không có ý định rao bán quyền sở hữu trung tâm vì đó là tài sản gia đình, và Tô Ngọc Thủy là người đã thừa kế cả trung tâm theo ý nguyện của vợ chồng ông.

Các văn - nghệ sĩ và các nhạc sĩ cộng tác với trung tâm Thúy Nga nói chung

Hầu hết tất cả những văn - nghệ sĩ và các nhân vật từng cộng tác với trung tâm Thúy Nga đều rất kính trọng Tô Văn Lai với vai trò nhà sáng lập của trung tâm, người đứng sau những thành công nhất định trong việc truyền bá, giữ gìn, bảo tồn và phát triển văn hóa Việt Nam tại hải ngoại, và đồng thời trung tâm cũng là nơi mà họ trở nên nổi tiếng với các cộng đồng người Việt trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam. Ngược lại, Tô Văn Lai cũng là người sẵn sàng giúp đỡ bất cứ ai trong số họ nếu họ gặp khó khăn trong cuộc sống, thiếu kinh nghiệm đối với các hoạt động liên quan đến nghệ thuật trên sân khấu hoặc do chính bản thân ông muốn chỉnh sửa nội dung các chương trình nhạc hội sao cho đáp ứng những yếu tố nhất định như chủ đề hay mạch cảm xúc của khán giả xem chương trình.

Theo Hương Lan và Ý Lan, Tô Văn Lai từng lái xe chở các ca sĩ đi đến phòng thu để giúp họ thu âm và tập dượt cho các phần trình diễn đặc biệt (đặc biệt là Hương Lan vì vào thời điểm bà ở Pháp, bà không biết lái xe và nhà lại cách xa chỗ thu hình/thu âm), và Ngọc Anh khẳng định rằng dù ông đã lớn tuổi nhưng đích thân ông vẫn chở họ đi bất kể việc họ biết lái xe (năm 2021 Ý Lan từng được Tô Văn Lai, lúc ấy đã 84 tuổi, đích thân lái xe đến tư gia đưa nữ ca sĩ đi và hai người đã có cơ hội tâm sự với nhau trên đường tới cơ sở thu âm).[6]

Nguyễn Ngọc Ngạn

Tô Văn Lai là một trong số ít những người biết được khả năng làm MC của nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn vào thời điểm trước ngày thu hình chương trình Paris By Night 17, và chính vì thế nên ông Lai mới cố gắng mời Nguyễn Ngọc Ngạn làm MC cho bằng được, và sau một thời gian khá lâu thì nhà văn mới đồng ý. Cho đến bây giờ, hai người vẫn có mối quan hệ tốt với nhau, mặc dù cả hai đã phải trải qua không ít các scandal lớn mà Nguyễn Ngọc Ngạn thường là người chịu trách nhiệm về chúng.

John Pierre Barry

John Pierre Barry là người đã đặt nền móng cho sự phát triển của series các chương trình Paris By Night thông qua vai trò đạo diễn của 15 chương trình Paris By Night đầu tiên, và cũng là một trong những người bày tỏ sự ủng hộ rất lớn đối với ý tưởng thực hiện một chuỗi các đại nhạc hội nổi tiếng khắp thế giới mang tên Paris By Night, và các chương trình Paris By Night đã giúp ông thực hiện ước mơ đó. Chính vì vậy, ông Barry luôn là một trong những ân nhân lớn nhất của trung tâm Thúy Nga và gia đình ông Tô Văn Lai.

Ngô Kỷ

Tô Văn Lai và Ngô Kỷ có một mối quan hệ bạn bè nhưng hầu như cả hai bên chưa từng công bố mối quan hệ này ra công chúng, vì Ngô Kỷ biết rằng bản thân Ngô Kỷ là một người chống cộng, còn giáo sư là một người trung lập về chính trị nhưng cũng đã từng bị những người chống cộng trước đây nghi ngờ là một người thân cộng sản (ít nhất là kể từ cuốn Paris By Night số 40) nên hai người ít khi gặp nhau trực tiếp. Khi Tô Văn Lai qua đời, Ngô Kỷ mới kể lại những mối quan hệ giữa hai người trong quá khứ, từ lúc trung tâm Thúy Nga mới thu hình các cuốn video như Thúy Nga Video 13 - Giọt Nước Mắt Cho Việt Nam, Thúy Nga Video 16 - Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi hay Thúy Nga Video 32 - Mùa Xuân Nào Ta Về,... vốn là những cuốn video đã để lại ấn tượng tốt trong chính người chống cộng lâu năm.[7]

Đồng thời, chính Ngô Kỷ cũng lên án những hành động lên án Tô Văn Lai của các cơ quan ngôn luận dưới quyền điều khiển của ban Tuyên giáo Trung ương của cộng sản Việt Nam khi vào năm 2008 (năm mà trung tâm Thúy Nga thực hiện Paris By Night 91), họ cho rằng Tô Văn Lai thực hiện những cuốn video kể trên và cho nhập lậu vào Việt Nam nhằm gây ra tâm lý chiến, kích động người trong nước chống lại chủ nghĩa cộng sản.[7]

Ngọc Hồ

Tô Văn Lai từng quen biết Ngọc Hồ - chủ doanh nghiệp S365 - khá lâu trước khi ông ngã bệnh và qua đời, và giáo sư đã từng ngỏ ý muốn cô tài trợ cho các chương trình Paris By Night, nhưng Ngọc Hồ đã từ chối vì lúc đó S365 không đủ tài chính để tài trợ, và thực tế cô chỉ đồng ý tài trợ cho chương trình Music Box số 47 vì số TNMB này được thực hiện với chủ đề nhạc của nhạc sĩ Thái Thịnh, vốn là đồng hương của cô.[8] Sau này, khi Tô Văn Lai ngã bệnh và nhập viện vào cuối tháng 4, Tô Ngọc Thủy đang phải gánh áp lực tổ chức chương trình Paris By Night 133 trong lúc phải chăm sóc cho cha mình vào những ngày cuối đời, Ngọc Hồ mới hình thành những mối quan hệ sâu rộng hơn với các thành viên nhà họ Tô và đi đến quyết định tài trợ cho chương trình PBN 133.

Nhạc sĩ Anh Bằng

Nhạc sĩ Anh Bằng là người sáng lập trung tâm ASIA, một trong hai trung tâm hải ngoại lớn nhất bên cạnh trung tâm Thúy Nga. Ông Tô Văn Lai khi tới California để phát hành băng đĩa nhạc của trung tâm Thúy Nga thì được gặp nhạc sĩ Anh Bằng và ăn tối cùng nhà sáng lập trung tâm Asia. Thời điểm đó nhạc sĩ Anh Bằng đang điều hành trung tâm Dạ Lan (tiền thân của ASIA) khi phát hành băng cassette, có một cuộc gọi từ trung tâm bán lẻ Alpha đặt mua 500 cuốn băng cassette khiến ông Lai về Paris và quyết định đưa trung tâm Thúy Nga đặt tại California và từ đó tạo nên mối quan hệ thân tình giữa Tô Văn Lai và nhạc sĩ Anh Bằng. Khi trung tâm Asia thực hiện chương trình chủ đề Anh Bằng thì nhạc sĩ mời ông Lai đến xem và khi cuốn băng đó được phát hành thì chính nhạc sĩ Anh Bằng trao tặng cho ông Lai cuốn băng có chữ ký của nhạc sĩ trên đó, gọi là "cây nhà lá vườn".

Xuất hiện trong các chương trình Paris By Night

Trong rất nhiều chương trình Paris By Night và các liveshow do trung tâm Thúy Nga tổ chức, Tô Văn Lai được thấy trên ghế ngồi khán giả (cụ thể là ở hàng ghế đầu), và đó là nơi duy nhất ông thường ngồi để quan sát chương trình. Thi thoảng ông còn ngồi cạnh bà Thúy trong những sự kiện nói trên. Trong những chương trình Paris By Night vinh danh nhiều nhạc sĩ trong một chương trình, các nhạc sĩ ngồi ngay bên cạnh ông.

STT PBN số Mục đích xuất hiện
1 81 Phỏng vấn nhạc sĩ Lữ Liên cùng MC Nguyễn Ngọc Ngạn.
2 100 Phát biểu và trao giải thưởng đặc biệt cho Shanda Sawyer.
3 107 Trao kỷ niệm chương cho MC Nguyễn Ngọc Ngạn trong chính chương trình vinh danh ông.

Xuất hiện trong các chương trình đặc biệt/sự kiện khác

Thư viện ảnh

Thông tin bên lề

  • Số điện thoại của Tô Văn Lai là +1 714-465-7407.
  • Trong thập niên 2010, ông có một hoặc một số lần về thăm Việt Nam, và trong hầu hết các tấm ảnh được chụp khi ông về Việt Nam trong giai đoạn này đều được chụp ở thành phố Đà Lạt.
  • Theo nữ ca sĩ Ngọc Anh, giáo sư cũng yêu thích những ca khúc của nhạc sĩ Phú Quang và từng có dự định mời ông sang Hoa Kỳ và thực hiện riêng một đêm nhạc về các tác phẩm của ông, và nếu như đại dịch COVID-19 không xảy ra, điều này đã có thể thực hiện được.[6]

Chú thích

Advertisement